chảnh hoảnh

Đứa bé có khuôn mặt chảnh hoảnh, nhìn rất thông minh.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Kiêu ngạo, làm cao: "chảnh hoảnh" mô tả thái độ tỏ ra kiêu căng, tự phụ, thường kèm theo vẻ mặt lạnh lùng hoặc khinh thường người khác. Từ này mang sắc thái tiêu cực, chỉ sự thiếu khiêm tốn và khó gần.
   • Có vẻ mặt tinh anh, tỉnh táo (nghĩa cổ, ít dùng): Trong một số ngữ cảnh cũ, "chảnh hoảnh" có thể chỉ vẻ mặt thông minh, nhanh nhẹn, nhưng nghĩa này hiện nay hiếm gặp và thường bị hiểu nhầm.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ (kiêu ngạo):

  • Cô ta lúc nào cũng chảnh hoảnh, không thèm nhìn ai. (Cô ta luôn tỏ ra kiêu ngạo, không thèm để ý đến người khác.)
  • Thái độ chảnh hoảnh của anh ấy khiến mọi người khó chịu. (Cách cư xử làm cao của anh ấy gây khó chịu cho mọi người xung quanh.)

• Tính từ (vẻ mặt tinh anh, cổ):

  • Đứa bé có vẻ mặt chảnh hoảnh, trông rất thông minh. (Đứa bé có nét mặt tinh anh, trông rất lanh lợi.) — Lưu ý: nghĩa này ít dùng trong tiếng Việt hiện đại.

Các cách sử dụng nâng cao

• "chảnh hoảnh" + vẻ mặt: cụm từ thường dùng để miêu tả biểu cảm khuôn mặt đi kèm sự kiêu căng.

  • Vẻ mặt chảnh hoảnh của gã khiến người khác phải né tránh. (Biểu cảm kiêu ngạo của gã làm người ta phải tránh xa.)

• "chảnh hoảnh" trong văn nói: thường được dùng để chê bai ai đó một cách nhẹ nhàng hoặc hài hước.

  • Hôm nay sao em chảnh hoảnh thế? Có chuyện gì vui à? (Hôm nay sao em làm cao thế? Có chuyện gì vui không?) — Mang nghĩa thân mật, không quá nặng nề.

Biến thể và từ gần giống

• Chảnh (tính từ): kiêu ngạo, làm cao — dạng rút gọn của "chảnh hoảnh", phổ biến hơn trong giao tiếp hàng ngày.

  • Nó chảnh lắm, không thèm nói chuyện với ai. (Nó rất kiêu, không thèm nói chuyện với ai.)

• Hoảnh (tính từ, cổ): tỉnh táo, tinh anh — thường đi kèm với "chảnh" để tạo thành từ ghép "chảnh hoảnh".

Từ đồng nghĩa

• Kiêu ngạo: tự cao, coi thường người khác.
• Làm cao: tỏ ra quan trọng, khó gần.
• Khinh khỉnh: thái độ lạnh lùng, xa cách.

Thành ngữ liên quan

• Chảnh như bà hoàng: rất kiêu ngạo, tự cho mình là quan trọng (thường dùng để chê bai).

  • Cô ta chảnh như bà hoàng, chẳng ai dám lại gần. (Cô ta kiêu ngạo như một bà hoàng, không ai dám đến gần.)

• Vẻ mặt chảnh hoảnh: khuôn mặt biểu lộ sự kiêu căng, khinh thường.

  • Anh ta bước vào với vẻ mặt chảnh hoảnh, nhìn mọi người bằng ánh mắt khinh bỉ. (Anh ta bước vào với khuôn mặt kiêu ngạo, nhìn mọi người bằng ánh mắt khinh thường.)